You are currently viewing Kapitalizatsiya koeffitsiyenti (Capitalization Ratio)

Kapitalizatsiya koeffitsiyenti (Capitalization Ratio)

Kapitalizatsiya koeffitsiyenti nima?

Kapitalizatsiya koeffitsiyenti kompaniyaning kapital tuzilmasida qarzning ulushini o‘lchovchi moliyaviy ko‘rsatkichdir. U kompaniyaning umumiy kapital tarkibida qarz miqdorini aniqlash uchun ishlatiladi. Boshqacha aytganda, bu ko‘rsatkich kompaniyaning o‘z faoliyatini va o‘sishini moliyalashtirish uchun qanchalik o‘z kapitalidan foydalanayotganini ko‘rsatadi. Asosan, kapitalizatsiya koeffitsiyenti kompaniyaning mablag‘ (kapital) jalb qilish usullarini – qarz yoki aksiyadorlik kapitali orqali moliyalashtirishini tahlil qiladi.

Kapitalizatsiya koeffitsiyentini qanday hisoblash mumkin? (Formula)

Kapitalizatsiya koeffitsiyentini hisoblash uchun quyidagi formula qo‘llaniladi:

Capitalization Ratio = Total Debt / (Total Debt + Shareholder’s Equity)

Kapitalizatsiya koeffitsiyenti = Jami qarz / (Jami qarz + Aksiyadorlarning kapitali)

Jami qarz va aksiyadorlik kapitali summalarini kompaniyaning balans hisobotida topish mumkin.

Kapitalizatsiya koeffitsiyentining bir varianti mavjud bo‘lib, u uzoq muddatli qarzning kapitalizatsiya koeffitsiyenti (Long-term debt to capitalization ratio) deb ataladi. Ushbu variant jami qarz o‘rniga faqat uzoq muddatli qarzni hisobga oladi.

Ushbu kapitalizatsiya koeffitsiyentini hisoblash uchun formula quyidagicha:

Uzoq muddatli qarzning kapitalizatsiya koeffitsiyenti = Uzoq muddatli qarz / (Uzoq muddatli qarz + Imtiyozli aksiyalar + Oddiy aksiyalar)

Bu kapitalizatsiya koeffitsiyenti hisoblashda kompaniyaning foydalanish mumkin bo‘lgan kapital miqdorini belgilashga yordam beradi.

Yaxshi Kapitalizatsiya Koeffitsiyenti Qanday Bo‘lishi Kerak?

Kapitalizatsiya koeffitsiyenti uchun aniq belgilangan yoki optimal ko‘rsatkich mavjud emas, biroq odatda past kapitalizatsiya koeffitsiyenti (va past qarz) hamda yuqori aksiyadorlik kapitali yaxshi sifatli biznes belgisidir. Kapitalizatsiya koeffitsiyenti moliyaviy leverage ko‘rsatkichi bo‘lganligi sababli, yuqori ko‘rsatkich kompaniyaning xavfliroq ekanligini bildiradi, chunki kompaniyaning qarzi ko‘proq va inqiroz sharoitida o‘z qarzlarini o‘z vaqtida to‘lash qobiliyati pasayishi (bankrotlikka uchrash ehtimoli oshishi) mumkin. Kapitalizatsiya koeffitsiyenti yuqori bo‘lgan kompaniyalar kelajakda qo‘shimcha qarz olishda ham qiyinchiliklarga duch kelishi mumkin. Har doim kapitalizatsiya koeffitsiyentining normal darajasi sohaga, biznesning turiga va kompaniyaning hozirgi bosqichiga bog‘liq bo‘ladi (tez rivojlanayotgan kompaniyalar o‘sishni moliyalashtirish uchun ko‘proq leverage qo‘llashi mumkin).

Kapitalizatsiya Koeffitsiyenti Nima Uchun Muhim?

Kapitalizatsiya koeffitsiyenti investorlarni kompaniyaning qanchalik darajada aksiyadorlik kapitali yoki qarzdan foydalanib o‘z faoliyatini va o‘sishini qo‘llab-quvvatlayotgani haqida ma’lumot bilan ta’minlaydi va bu investorlar uchun kompaniyaning moliyaviy sog‘lomligi hamda xavf darajasini baholashda muhimdir. Bu, shuningdek, kompaniyaning qo‘shimcha kapital jalb qilish usullarini tahlil qilish imkonini beradi – kompaniya qo‘shimcha aksiyalar chiqarish orqali kapital yig‘moqdami yoki qarz olish orqali moliyalashtiryaptimi?

Kapital jalb qilishning ikki asosiy usuli mavjud:

  • Qarz orqali kapital jalb qilish – Foiz to‘lovlari soliq to‘lovlari uchun chegirib tashlanishi mumkin va bu aksiyalar chiqarishdan farqli ravishda kompaniya egalik ulushini suyultirmaydi.
  • Aksiyadorlik kapitali orqali kapital jalb qilish – Qo‘shimcha aksiyalar chiqarish kompaniyaning egalik ulushini suyultiradi, ammo qarz olishdan farqli ravishda uni qaytarish majburiyati mavjud emas.

Kapitalizatsiya koeffitsiyenti kompaniyaning moliyaviy strategiyasini baholashda muhim ko‘rsatkich bo‘lib, investorlar uchun kompaniyaning risk darajasini aniqlashga yordam beradi.

Kapitalizatsiya Koeffitsiyenti: Qarzni Qanchalik Ko‘paytirish Mumkin?

📢 Sizningcha, kompaniya kapitalizatsiya koeffitsiyentini haddan tashqari oshirib, ko‘proq qarz hisobiga o‘sishga harakat qilsa, inqiroz davrida bu qarz uni cho‘ktirishga sabab bo‘lishi mumkinmi?

💬 Fikrlaringizni izohlarda qoldiring! Siz qanday strategiyani afzal bilasiz – kompaniya o‘sishi uchun ko‘proq qarz olish yoki aksiyadorlik kapitalini oshirish? 👇

Do'stlaringizga yuboring

Fikr bildirish