Sof Aylanma Kapital (Net Working Capital) Nima?
Sof aylanma kapital kompaniyaning likvidlik darajasini o‘lchovchi ko‘rsatkich bo‘lib, u kompaniyaning joriy aktivlari va joriy majburiyatlari o‘rtasidagi farq sifatida hisoblanadi.
Joriy aktivlar kompaniyaning keyingi 12 oy ichida foydalanishi mumkin bo‘lgan barcha aktivlarini o‘z ichiga oladi, masalan:
- Naqd pul
- Hisob-kitob hujjatlari (mijozlar tomonidan hali to‘lanmagan hisoblar)
- Xom ashyo va tayyor mahsulot zaxiralari
Xuddi shunday, joriy majburiyatlar kompaniyaning keyingi 12 oy ichida to‘lashi lozim bo‘lgan qisqa muddatli majburiyatlarini o‘z ichiga oladi, masalan:
- To‘lanishi lozim bo‘lgan hisob-kitob majburiyatlari
- Qisqa muddatli qarzlar
- Dividendlar
- To‘lanishi lozim bo‘lgan daromad soliqlari
Sof Aylanma Kapital Qanday Hisoblanadi?
Sof aylanma kapital kompaniyaning joriy aktivlari va joriy majburiyatlari o‘rtasidagi farq sifatida hisoblanadi. Uning asosiy hisoblash formulasi quyidagicha:
Sof Aylanma Kapital = Joriy Aktivlar - Joriy Majburiyatlar
Batafsil formula esa quyidagicha:
Sof Aylanma Kapital = (Naqd Pul va Naqd Pul Ekvivalentlari) + (Bozorda Sotiladigan Investitsiyalar) + (Hisob-kitob Hujjatlari) + (Inventar) - (Hisob-kitob Majburiyatlari)
Nima Uchun Sof Aylanma Kapital Muhim?
Sof aylanma kapital kompaniyaning joriy aktivlari yordamida qisqa muddatli majburiyatlarini qoplash imkoniyatini baholash uchun ishlatiladi. Bu biznes samaradorligi va to‘lov qobiliyatining muhim ko‘rsatkichi hisoblanadi.
Salbiy sof aylanma kapital odatda kompaniyaning qo‘shimcha qarz olish yoki qo‘shimcha mablag‘ jalb qilishga ehtiyoj sezishini bildiradi, aks holda kompaniyaning barqarorligi xavf ostida qolishi mumkin.
Sof aylanma kapital joriy koeffitsiyent (Current Ratio) bilan bog‘liq. Joriy koeffitsiyent joriy aktivlarni joriy majburiyatlarga bo‘lish orqali hisoblanadi. Agar kompaniyaning sof aylanma kapitali ijobiy bo‘lsa, joriy koeffitsiyenti 1 dan yuqori bo‘ladi, bu esa kompaniyaning yaxshi likvidlik darajasiga ega ekanligini bildiradi.
Bundan tashqari, sof aylanma kapital kompaniyaning tez o‘sish salohiyatini baholashda ham muhim rol o‘ynaydi. Agar kompaniyaning katta naqd pul zaxiralari mavjud bo‘lsa, u ushbu mablag‘larni tezroq biznesni rivojlantirish va investitsiya qilish uchun ishlatishi mumkin. Aksincha, agar kompaniyaning aylanma kapitali yetarli bo‘lmasa, u o‘z aktivlarini tezda qayta investitsiya qila olmaydi va o‘sish salohiyati cheklangan bo‘lishi mumkin.
Sof Aylanma Kapital: Kompaniyangiz Moliyaviy Barqarorligining Kaliti?
📢 Sizningcha, sof aylanma kapital kompaniyaning qisqa muddatli moliyaviy barqarorligini baholash uchun yetarlimi? Yoki boshqa moliyaviy ko‘rsatkichlar ham muhimmi?
💬 Fikrlaringizni izohlarda baham ko‘ring! Siz qanday strategiyani afzal bilasiz – yuqori likvidlik bilan xavfsiz boshqaruv yoki past aylanma kapital bilan samaradorlikka urg‘u berish? 👇